فراخوان مقاله فصل نامه حوزه و دانشگاه
فراخوان مقاله
لوازم و تبعات فلسفي توليد علم ديني و بومي
فصلنامه حوزه و دانشگاه همسو با برنامه استراتژيك پژوهشگاه حوزه و دانشگاه از تابستان سال گذشته، سياست جديدي را در زمينه گسترش و تعميق مباحث فلسفي و روششناختي در حوزه علوم انساني و اجتماعي، به منظور تمهيد مقدمات توليد علوم انساني و اجتماعي همسو با معارف اسلامي و نيازهاي بومي در پيش گرفته است تا از اين طريق سهم خود را در تحقق اهداف مندرج در سند چشم انداز بيست ساله كشور(توسعه علمي و فناوري همسو هويت اسلامي و انقلابي) ادا كند.
تا كنون با حمايتهاي اساتيد و پژوهشگران حوزوي و دانشگاهي، پنج شماره تخصصي فصلنامه با موضوع «روششناسي علوم انساني» منتشر گرديده و اين فصلنامه در جامعه علمي كشور به عنوان تنها نشريه تخصصي فعال در زمينه «فلسفه و روششناسي علوم انساني و اجتماعي» شناخته شده است. بدين جهت، فصلنامه حوزه و دانشگاه در نظر دارد، در شمارههاي آتي، محور ديگري از سياست جديد خود (بررسي الزامات فلسفي و روشي توليد علم ديني و بومي) را در دستور كار قرار دهد و از نظرات ارزشمند اساتيد و پژوهشگران حوزوي و دانشگاهي در پيشبرد اين بحث مدد ستاند.
از اين روي از تمامي اساتيد و پژوهشگران حوزوي و دانشگاهي علاقهمند به اين مبحث درخواست ميگردد مقالات پژوهشي خود در موضوعات ذيل را با مشخصاتي كه در راهنماي نويسندگان درج شده است، به دفتر فصلنامه ارسال نمايند .
هدف/اهداف علم چيست؟
آيا علم (به خصوص علوم انساني و اجتماعي) توانسته است به اهداف خود دست يابد؟
آيا علم با روشي كه در پيش داشته ميتواند به اهداف خود دست يابد؟
آيا تفاوت پارادايمهاي مختلف علوم انساني(اثباتگرائي، تفسيري و انتقادي) را ميتوان بر اساس انتظارات متفاوت از علم تبيين كرد؟
دين چه هدفي را براي علم ارائه كرده است؟ چگونه ميتوان اين هدف را به صورت روشمند در فعاليت علمي دنبال كرد؟
آيا علوم انساني و اجتماعي موجود مشكلاتي دارد كه ضرورت توليد علم جديدي را اثبات كند؟
آيا دين گريزي تحصيل كنندگان علوم (بر فرض اثبات) ارتباطي مستقيم و منطقي با مدعيات علم جديد دارد؟
آيا لزومي بر بازنگري در مباني فلسفي و روشي علوم انساني و اجتماعي جديد وجود دارد؟
در صورت مشاهده تعارض ميان معارف اسلامي و دستاوردهاي علوم انساني و اجتماعي جديد، به چه روشهائي ميتوان آن را برطرف كرد؟
هر يك از شاخههاي علوم انساني از حيث كارآمدي و پاسخ به انتظاراتي كه از آنها وجود داشته، چگونه ارزيابي ميشوند؟
چه روشهائي براي کارآمد کردن هر چه بيشتر علوم جديد در پاسخ به نيازهاي بشري وجود دارد؟
آيا کارآمدي نظريات علمي را ميتوان به صورت عيني و مستقل از شرايط زماني ـ مكاني و موقعيت اجتماعي مورد سنجش قرار داد؟
نسبت کارآمدي يك نظريه با صدق آن چيست؟
براي رفع مشكلات علوم انساني و اجتماعي جديد چه پيشنهاداتي ارائه شده است؟
چه ضرورتي بر توليد علوم انساني و اجتماعي اسلامي و بومي وجود دارد؟
گسترش معنويت در جامعه تا چه اندازه ميتواند مشكلات نظري و عملي پيش روي علوم انساني و اجتماعي جديد را برطرف سازد؟
بهرهگيري از علوم انساني و اجتماعي جديد در فهم متون ديني تا چه اندازه ميتواند مشكلات نظري و عملي پيش روي علوم انساني و اجتماعي جديد را برطرف سازد؟
چه قرائتهائي از علم ديني وجود دارد و هر يك از اين قرائتها بر چه مباني فلسفياي(هستيشناختي، معرفتشناختي، انسانشناختي، دينشناختي و ....) استوار گرديده است؟
علم ديني در هر يك از اين قرائتها آيا تمامي علوم(اعم از انساني و طبيعي و تجربي و نقلي و عقلي و شهودي) را موضوع خود قرار دادهاند يا تنها علوم انساني ـ اجتماعي تجربي را نشانه رفتهاند؟
چه انتقادهائي(از حيث نظري و قابليت به كارگيري) بر هر يك از اين تلقيها وارد شده است؟
مطابق هر يك از اين تلقيها آيا علم اسلامي و بومي در تاريخ تمدن اسلامي محقق گرديده است؟
آيا فلسفه اسلامي را ميتوان به عنوان مصداقي از علم ديني دانست؟
مراحل و روش تكون اين علم چگونه بوده است و اين علم به چه طريقي از معارف اسلامي بهره گرفته است؟
جهت داري علوم انساني و اجتماعي و تاثير پذيري آنها از باورها و ارزشها چه نسبتي با عيني و بين الاذهاني دانستن علم دارد؟
روش تحقيق مناسب براي توليد علم ديني و بومي کدام است؟ نسبت عقل، نقل و تجربه در اين روش چيست؟
براي ابداع يک نظريه علمي جديد چه شرايط فرهنگي و اجتماعي در جامعه علمي بايد به وجود آيد؟
با توجه به سند چشم انداز بيست ساله كشور و تاكيد بر كسب رتبه اول علمي در منطقه با حفظ هويت اسلامي و انقلابي، توجه به علم ديني و بومي چه جايگاهي را در سياستگذاريها و برنامهريزيها بايد به خود اختصاص دهد؟
وظايف وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به عنوان متولي برنامهريزي و اجراي فعاليتهاي علمي و تحقيقاتي در توليد علم ديني و بومي چيست؟
جايگاه و وظايف حوزههاي علميه در توليد علوم انساني و اجتماعي ديني كدام است؟
---------------------------------
فهرست عناوين مقالات منتشر شده در فصلنامه حوزه و دانشگاه (تا شماره 47)
در راستاي سياست جديد فصلنامه
«فلسفه علوم انساني و اجتماعي»
«روششناسي علوم انساني و اجتماعي»
«لوازم فلسفي و روشي توليد علم ديني/ بومي»
1. آذربايجاني، مسعود، انسان كامل(مطلوب) از ديدگاه اسلام و روانشناسي، سال سوم، ش9، زمستان 1375،ص6.
2. آكوچكيان، شهلا، مقايسه اجمالي نگرش اسلام نسبت به انسان با رويكرد شناختدرماني، سال هشتم، ش31،
3. احمدي، احمد، امكان و چگونگي علم ديني، سال پنجم، ش20، پاييز 1378، ص9.
4. استوگر، آر. ويليام، امكان و چگونگي علم ديني، ترجمه حسين بستان نجفي، سال ششم، ش21، زمستان 1378،
5. استيور، دان، ساختارگرايي و پساساختارگرايي، ترجمه ابوالفضل ساجدي، سال دهم، ش39، تابستان 1383،
6. اسكندري، محمدحسين، كالبدشناسي مفهوم قدرت، سال هشتم، ش30، بهار 1381، ص35.
7. اعرافي، عليرضا، مناسبات علم و دين، سال پنجم، ش20، پاييز 1378، ص4.
8. بهرهگيري از روششناسي اجتهادي لازمه توليد علم ديني، سال 12، ش 49 زمستان 1385، ص4.
9. اكبري، جواد، قرارداديگري پاپر در مبناي تجربي علم، سال نهم، ش34، بهار 1382، ص48.
10. الوند، مسعود، قرائتي ديگر از ابطالگرايي، سال نهم، ش34، بهار 1382، ص80.
11. اميري، مجتبي، نظريه و نظريهپردازي در دانش مديريت، سال نهم، ش37، زمستان 1382، ص37.
12. ايمره لاكاتوش، علم و علم كاذب (ترجمه سخنراني ايمره لاكاتوش)، سالاوّل، ش1، زمستان1373، ص45.
13. باقري، خسرو، انسان به منزله عامل (بحثي تطبيقي درباره نقش پيشفرضها در روانشناسي)، سال سوم، ش9،
14. باقري، خسرو، ماهيت و قلمرو تعليم و تربيت اسلامي، سال هفتم، ش28، پاييز 1380، ص23.
15. باقري، خسرو، معنا و بيمعنايي در علم ديني، سال چهارم، ش16و17، پاييز و زمستان 1377، ص16.
16. باقري، خسرو، هويت علم ديني، سال اوّل، ش3، تابستان 1374، ص6.
17. برنجكار، رضا، حضور اراده در مبادي عمل (نقدي بر مقاله پيشفرضهاي روانشناسي اسلامي)، سال دوم، ش6،
18. بستان، حسين، ساختار علم (درآمدي بر علم ديني)، سال چهارم، ش16و17، پاييز و زمستان 1377، ص27.
19. بستان، حسين، نقش مواضع معرفتشناختي در تعارض و حل تعارض علم و دين، سال پنجم، ش18،
20. بل، ريچارد، اچ. امكان و چگونگي علم ديني، ترجمه محمدفتحعليخاني، سال ششم، ش22، بهار 1379،.
21. بلندهمتان، كيوان، تعليم و تربيت اسلامي؛ علم يا فرآيند؟، سال دهم، ش40، پاييز 1383، ص119.
22. پريمي، علي، هرمنوتيك و تأثير آن بر فهم متون ديني، سال دهم، ش39، تابستان 1383، ص67.
23. تمدن جهرمي، محمدحسين، ابعاد رابطه دين و علم و جايگاه علم ديني، سال پنجم،ش20، پاييز1378، ص13.
24. جانز، استانتن ال. ، نسبت دين و روانشناسي، ترجمه عباس بخشيپور رودسري، سال هفتم، ش29،
25. جلاليتهراني، محمدمحسن، تكامل انسان (مقايسه يك نظريه اسلامي با نظريهاي در روانشناسي انسانگرا)، سال سوم، ش9، زمستان 1375، ص38.
26. جوادي آملي، عبداللّه، انسانشناسي فطري، سال سوم، ش9، زمستان 1375، ص49.
27. جوادي، محسن، نظريههاي صدق، سال اوّل، ش4، پاييز 1374، ص38.
28. حاضري، عليمحمد، فقه و جامعهشناسي، سال دوّم، ش7، تابستان 1375، ص6.
29. حداد عادل، غلامعلي، آيا انسانشناسي ميتواند عيني باشد؟، سال سوم، ش9، زمستان 1375، ص65.
30. خداياريفرد، محمد، يك كتاب در يك مقاله (رواندرماني و معنويت؛ عبور از مرز ميان درمان و مذهب اثر ويليام وست)، سال هشتم، ش31، تابستان 1381، ص156.
31. دادگر، يداللّه، امكان و چگونگي علم ديني، سال ششم، ش21، زمستان 1378، ص16.
32. داودي، محمد، يك كتاب در يك مقاله (معرفي كتاب در باب استعداد آدمي اثر اسكفلر اسرائيل)، سال دوم، ش8، پاييز 1375، ص91. دلاوري، رضا، پست مدرنيسم يعني چه؟ سال دوّم، ش6، بهار 1375، ص74.
33. ديرباز، عسگر، عينيت علمي و نگرش ديني، سال چهارم، ش16و17، پاييز و زمستان 1377، ص50.
34. ديويس، ادوارد بي. امكان و چگونگي علم ديني، ترجمه محمد فتحعليخاني، سال ششم، ش22، بهار 1379،
35. رجبي، محمود، چگونگي و امكان علم ديني، سال ششم، ش21، زمستان 1378، ص6.
36. رشر، نيكولاس، آيا تبيينهاي تاريخي متفاوتند؟ ترجمه عباس بخشيپور رودسري، سال هشتم، ش33، زمستان 1381، ص151.
37. رضائيان، علي، بررسي تطبيقي نظريههاي علم مديريت با آموزههاي اسلام، سال نهم، ش37، زمستان 1382،
38. روي پورتر، نفوذ و حضور آراء و ارزشهاي ايدئولوژيك در علوم تجربي، ترجمه فرهاد مشتاق، سال سوم، ش11و12، تابستان و پاييز 1376، ص122.
39. زيباكلام، سعيد، آيا اعتبار حقيقت، همان اعتبار جامعه است؟ (بازسازي و نقد نظريات اوليه ديويد بلور)، سال سوم، ش11و12، پاييز و زمستان 1377، ص90.
40. زيباكلام، سعيد، پيوند نامبارك پوزيتيويسم و انديشه سياسي، سال هشتم، ش30، بهار1381، ص4.
41. زيباكلام، سعيد، تحول و تكون جامعهشناسي معرفت، سال سوم، ش11 و 12، تابستان و پاييز 1376، ص6.
42. زيباكلام، سعيد، علمشناسي كوهن و نگرش گشتالتي، سال نهم، ش34، بهار 1382، ص10.
43. زيباكلام، سعيد، معقوليت و شواهد تجربي (بازسازي تحول تاريخي آراء فلسفي مكتب ادينبورا)، سال ششم، ش22، بهار 1379، ص50. زيباكلام، سعيد، معقوليت و نسبيگرايي (نسبيگرايي مبتني بر نظريه معقوليت طبيعي)، سال ششم، ش24-25، پاييز و زمستان 1379، ص4.
44. زيباكلام، سعيد، يك كتاب در يك مقاله (از چيستي علم به سوي چگونگي علم)، سال نهم، ش34، بهار 1382،
45. سالاريفر، محمدرضا، مرزها در خانواده از ديدگاه اسلام و مكتب ساختنگر، سال هشتم، ش31، تابستان 1381.
46. سجادي، مهدي چالشهاي بنيادين رويكردهاي تحقيق و پژوهش در تعليم و تربيت اسلامي، سال هفتم، ش28،
47. سليمانپناه، سيدمحمد، دين و علوم تجربي: كدامين وحدت؟، سال پنجم، ش19، تابستان 1378، ص11.
48. شاملي، عباسعلي، ضرورت مباحث مفهومشناختي در مسائل تربيتي، سال هشتم، ش32، پاييز 1381، ص4.
49. شريفينيا، محمدحسين، دين و مديريت، سال نهم، ش37، زمستان 1382، ص4.
50. شريفينيا، محمدحسين، مباني روشهاي مشاوره باليني از منظر اسلام، سال هشتم، ش31، تابستان 1381، ص40.
51. شفيعي، عباس، رويكرد ديني به سازماندهي، سال نهم، ش37، زمستان 1382، ص124.
52. شكرشكن، حسين، فرآيند شناخت اجتماعي، سال اوّل، ش1، زمستان 1373، ص34.
53. شلر، ماكس، جامعهشناسي معرفت، ترجمه ابراهيم فياض، سال دوم، ش7، تابستان 1375، ص31.
54. شلر، ماكس، نگاهي به جامعهشناسي معرفت، ترجمه عبدالرضا عليزاده، سال سوم، ش11 و12.
55. شوقمند، عباس، يك كتاب در يك مقاله (معرفي كتاب »دين در عهد علم« اثر لان جي. باربور)، سال پنجم، ش20، پاييز 1378، ص134. صادقزاده قمصري، عليرضا، يك كتاب در يك مقاله («دين» و «تربيت»؛ رويكردهاي اسلامي و مسيحي)، سال هشتم، ش32، پاييز 1381، ص117.
56. صدري، احمد، روش تحقيق در علوم انساني از ديدگاه ماكس وبر، سال اوّل، ش4، پاييز 1374، ص5.
57. صفار دستگردي، مهدي، رابطه معرفت و جامعه (گذري بر انديشههاي متفكران مسلمان)، سال سوم، ش11و12، تابستان و پاييز 1376، ص135.
58. صمدي، هادي، سنجشناپذيري ردهبنديها و واقعگرايي علمي از ديدگاه سنكي، سال نهم، ش34، بهار 1382،.
59. عبداللاوي، محمد، روششناسي علوم اجتماعي اسلامي، ترجمه اسماعيل اسفندياري، سال نهم، ش35، عدالتنژاد، سعيد، بحران تعليم و تربيت در ايران معاصر، سال چهارم، ش14و15، بهار وتابستان 1377، ص4.
60. عدالتنژاد، سعيد، رسالت حوزه و دانشگاه، سال اوّل، ش3، تابستان 1374، ص4.
61. عربي، سيدهادي، علم ديني، سال چهارم، ش16و17، پاييز و زمستان 1377، ص4.
62. عظيميدخت، سيدحسين، دين و عقل، سال ششم، ش23، تابستان 1379، ص12.
63. عظيميدخت شوركي، سيدحسين، آلوين پلنتينجا و معرفتشناسي اصلاحشده، سال ششم، ش24-25، پاييز و زمستان 1379، ص33. علمالهدا، جميله، ضرورت تبيين تعليم و تربيت اسلامي، سال هشتم، ش32، پاييز 1381،
64. غباريبناب، باقر، مطالعاتي در قلمرو مشترك دين و روانشناسي، سال هفتم، ش29، زمستان 1380، ص97.
65. فتحعليخاني، محمد، علم ديني، سال چهارم، ش16و17، پاييز و زمستان 1377، ص74.
66. فولسدال، دگفين، هرمنوتيك و روش فرضي - قياسي، ترجمه احمدرضا جليلي، سال ششم، ش22، بهار 1379،
67. كافي، مجيد، باورهاي علم ديني، سال ششم، ش23، تابستان 1379، ص36.
68. كالينگود، آر. جي، طبيعت انساني و تاريخ انساني، ترجمه مصطفي ملكيان، سال سوم، ش9، زمستان 1375.
69. كاوياني، محمد، جايگاه مفهومي ايمان در روانشناسي اجتماعي، سال چهارم، ش16و17، پاييز و زمستان 1377،.
70. كچوئيان، حسين، وحدت حوزه و دانشگاه »تحليل واقعيتها - معنا ومفهوم«، سالاوّل، ش2،بهار1374،ص56.
71. كرمي، محمدحسين، مهمترين پيشفرض انسانشناختي علم اقتصاد،سالسوم، ش9، زمستان1375، ص71.
72. كريمي، عبدالعظيم، آيا تربيت علم است؟، سال سوم، ش10، بهار 1376، ص4.
73. كريمي، مصطفي، علقه معناي متن به مؤلّف، سال دهم، ش39، تابستان 1383، ص41.
74. كلر، جورج، آيا تحقيقات آموزش عالي نياز به بازنگري دارد؟، ترجمه حميدرضا آراسته، سال پنجم، ش18، بهار
75. كندي، ترنس جرارد، امكان و چگونگي علم ديني، ترجمه حسين بستان نجفي، سال ششم، ش21، زمستان 1378،
76. گاييني، ابوالفضل، پيشفرضهاي معرفتشناسي در مديريت اسلامي، سال نهم،ش37،زمستان1382، ص69.
77. گلشني، مهدي، آيا علم ديني معنا دارد؟، سال چهارم، ش16و17، پاييز و زمستان 1377، ص6.
78. گلشني، مهدي و خسرو باقري، امكان و چگونگي علم ديني، سال پنجم، ش18، بهار 1378، ص10.
79. گيبرسن، كارل دبليو. امكان و چگونگي علم ديني، ترجمه محمد فتحعليخاني، سال ششم، ش21، زمستان 1378،
80. لاريجاني، صادق، زبان دين و زبان علم فدئيسم ويتگنشتاين، سال چهارم، ش16و17، پاييز و زمستان 1377،.
81. لاريجاني، محمدجواد، جامعهشناسي و اصالت عمل اجتماعي، سال اوّل، ش2، بهار 1374، ص6.
82. لطفي، حميد، روانشناسي: آيا امكانپذير است؟، سال هفتم، ش29، زمستان 1380، ص4.
83. مشايخي، شهابالدين، اصول تربيت از ديدگاه اسلام، سال هشتم، ش32، پاييز 1381، ص50.
84. مصباحي، غلامرضا، امكان و چگونگي علم ديني، سال پنجم، ش20، پاييز 1378، ص29.
85. معمارصادقي، محمدرضا، نقش تاريخ در فلسفه علم، سال نهم، ش34، بهار 1382، ص141.
86. مقدم حيدري، غلامحسين، از سر تفنّن و سرگرمي! »نقد كتاب )ساختار انقلابهاي علمي( اثر تامس ساموئل كوهن ترجمه احمد آرام«، سال ششم، ش23، تابستان 1379، ص179.
87. مكلاپ، فريتز، آيا علوم اجتماعي واقعاً پايين رتبهاند؟، ترجمه مصطفي ملكيان، سال اوّل، ش2، بهار 1374،.
88. مكلاپ، فريتز، چرا اقتصاددانان توافق ندارند؟، ترجمه يداللّه دادگر، سال چهارم، ش13، زمستان 1376، ص64.
89. ملكيان، مصطفي، امكان و چگونگي علم ديني، سال ششم، ش22، بهار 1379، ص10.
90. ملكيان، مصطفي، انسانشناسي و چند پرسش، سال سوم، ش9، زمستان1375، ص89.
91. ملكيان، مصطفي، دويدن در پي آواز حقيقت، سال سوم، ش10، بهار 1376، ص94.
92. ملكيان، مصطفي، يك كتاب در يك مقاله )معرفي كتاب »نگريستن از ناكجا به هركجا« اثر تامس نيگل(، سال دوم، ش7، تابستان 1375، ص62.
93. موحد ابطحي، سيدمحمدتقي، كدام ملاك معقوليت؟!، سال نهم، ش34، بهار 1382، ص4.
94. موحد ابطحي، سيدمحمدتقي، تعليم و تربيت اسلامي، سال دهم، ش40، پاييز 1383، ص4.
95. موحد ابطحي، سيدمحمدتقي، جايگاه و ضرورت فلسفه تاريخ، سال 11، ش42، بهار 1384
96. موحد ابطحي، سيدمحمدتقي، رئاليسم علمي، سال 11، ش43، تابستان 1384.
97. موحد ابطحي، سيدمحمدتقي، درآمدي بر روششناسي مديريت اسلامي، سال 11 ش 45، زمستان 1384.
98. موحد ابطحي، سيدمحمدتقي، روششناسي يكپارچه لازم توليد علوم انساني اسلامي، سال 12، ش47
99. موحد ابطحي، سيدمحمدتقي، اهداف علم ديني و برخي لوازم عملياتي ساختن آن، سال 12، ش 48،
100. موحد ابطحي، سيدمحمدتقي، جايگاه علم ديني روششناسي علوم انساني در سند چشمانداز بيست ساله كشور، سال 12، شماره 50، بهار 1386.
101. مورفي، جورج ال. امكان و چگونگي علم ديني، ترجمه اسحاق اكبريان، سال ششم، ش22، بهار 1379،.
102. ميانداري حسين، حسن، زوال مسئله تحديد، سال نهم، ش34، بهار 1382، ص121.
103. ناجي، سعيد، لاكاتوش و معقوليت معرفت علمي، سال نهم، ش34، بهار 1382، ص97.
104. ناجي، سعيد، نقد كتاب «فلسفه علم و متدولوژي»، سال نهم، ش34، بهار 1382، ص155.
105. نسرين، مهدي، يك كتاب در يك مقاله «بازنگري در پوزيتيويسم منطقي»، سال نهم، ش34، بهار 1382،
106. نوذري، محمود، دين و تربيت، سال چهارم، ش14و15، بهار و تابستان 1377، ص34.
107. واعظي، احمد، بحران انسانشناسي معاصر، سال سوم، ش9، زمستان 1375، ص94.
108. واعظي، احمد، ساحتهاي معناپژوهي، سال دهم، ش39، تابستان 1383، ص27.
109. ون هوك، جي. ام. علم، باور و معرفتشناسي اصلاحشده، ترجمه سيدحسين عظيميدخت، سال ششم، ش22، بهار 1379، ص156.