امير احسان كرباسي زاده

علت سقوط اجسام بر روي زمين چيست؟‌ پاسخ بدين پرسش و هزاران پرسش از اين قبيل از جمله اهداف فعاليت علمي است. دانشمندان براي فهم پديده هاي طبيعي بدنبال علل آنها مي روند .يكي از  پرسش هاي  اساسي  در فلسفه علم ناظر به ماهيت رابطه عليت است. پرسشي كه بدنبال آن اهميت پيدا مي كند نقش عليت در تبيين پديده هاست. اما چگونه تبيين صورت مي گيرد و آيا مي توان يك مدل فراگير از تبيين بدست داد؟ سقوط اجسام بر روي زمين را مي توان با قانون جاذبه توضيح داد. اما قانون چيست؟‌ نقش تبيين گري آن از كجا آمده است؟ آيا قوانين علمي ضروري هستند ؟ رابطه قوانين و عليت چيست؟

در اين درس به بررسي چهار مفهوم مرتبط با هم و پرسشهايي از قبيل آنچه در بالا آمده است  مي پردازيم. اين مفاهيم  به ترتيب عبارتند از:

1. عليت
2. قوانين طبيعت
3. تبيين علمي
4. آزمايش هاي فكري

جلسه اول:

عليت: مباحث مقدماتي

What is this thing called Metaphysics, chapter 4, Brian Garret

جلسه دوم:

عليت و شرطي هاي خلاف واقع

Causation, Philosophical Papers, Vol 2, David Lewis

جلسه سوم:

شرطي هاي خلاف واقع و قوانين

The Problem of Counterfactuals, Nelson Goodman

جلسه چهارم:

ديدگاه هيومي در مورد قوانين

What is a law of Nature, David Armstrong, Chapter 1, 2

جلسه پنجم:

ديدگاه ضرورت گرايانه در مورد قوانين

Laws of Nature, Fred Dretske

جلسه ششم:

نقد ديدگاه ضرورت گرايانه

Necessities and Universals in Natural Laws, D. Mellor

جلسه هفتم

قوانين و حذف گرايي

Do the Laws of Physics State the Facts, Nancy Cartwright

جلسه هشتم

تبيين و مدل استنتاجي قانوني

Studies in the logic of Explanation, Carl Hempel & Paul Oppenheim

جلسه نهم

تبيين و وحدت

 Explanation as Unification, Philip Kitcher

جلسه دهم

تبيين از ديد ون فراسن

Pragmatics of Explanation

جلسه يازدهم

تبيين و علت

Causal Explanation, David Lewis

جلسه دوازدهم

استنتاج به بهترين تبيين

Inference to the best Explanation, Peter Lipton, chapter 4

جلسه سيزدهم

آزمايش فكري و افلاطون گرايي

جلسه چهاردهم

آزمايش فكري و تجربه گرايي  

منبع دو جلسه فوق از كتاب ذيل است:

Contemporary debates in the philosophy of Science

نجوم و تاریخ آن

برای علاقمندان به نجوم و تاریخ آن کنفرانسی در زنجان برگزار می شود که مشخصات دقیق آن را در لینک زیر می توانید پیدا کنید:

http://www.iasbs.ac.ir/FullstoryE/NewsIDn=553

فلسفه علم 1

امير احسان كرباسي زاده

قسمت اول:

رابطه نظريات و شواهد چيست؟ آيا نظريات در مواجهه با موارد ناسازگار ابطال مي شوند؟‌ اگر موارد مويد يك نظريه را تاييد مي كنند ميتوان يك معيار منطقي براي تاييد و ابطال نظريات ارايه نمود؟‌ آيا تاييد يك نظريه به معناي بالا بردن احتمال آن نظريه نيست؟ معناي احتمال چيست و برداشت احتمالي از رابطه شواهد و نظريات برداشتي درست است؟‌ آيا درست است كه هيچ نظريه علمي را نه مي توان اثبات و نه مي توان ابطال كرد؟‌ تز تعين ناقص نظريات توسط شواهد چيست؟‌

 قسمت دوم:‌

آيا نظريات با هم قابل مقايسه هستند؟‌ آيا نا هم مقياسي نظريات دليلي بر غير قابل مقايسه بودن آنها ست؟‌ آيا فهم يك نظريه قديمي مانند ترجمه از يك زبان بيگانه است؟‌  در صورتي كه نظريات تغيير كنند واژگان نظري نيز كاملا تغيير مي كنند؟ مدلول واژگان نظري در تغييرات علمي ثابت مي ماند يا متغير است؟‌

جلسه اول

تاييد و پارادوكس همپل

1. Studies in Logic of Confirmation, Carl Hempel

جلسه دوم

معماي جديد استقرا

2. New Riddle of Induction, Nelson

تز دويم- كواين

3. The Duhem Thesis and the Quine Thesis, Donald Gilles

 جلسه چهارم

نقد تز دوئم- كواين

4. Demystifying Underdetermination, Larry Laudan

جلسه پنجم

 پاپر و تقويت نظريه ها 

       5. Corroboration, Karl Popper                                                                       جلسه ششم

 نقد پاپر

6. The Corroboration of Theories, Putnam

جلسه هفتم

نقد پاپر

7. Rational Prediction, Wesley Salmon

جلسه هشتم

 تبيين و پيش بيني

8. Explanation v. Prediction: Which Carries More Weight, Peter Achinstien

جلسه نهم

ديدگاه بيزگرايانه به تاييد

9. Rationality and Objectivity in Science or where Tom Kuhn Meets Tom Bayes, Wesley Salmon

جلسه دهم

بيز گرايي

10. Bayes or Bust, John Earman

جلسه يازدهم

نقد بيز گرايي

11. Bayesian Abduction, Peter Lipton

جلسه دوازدهم

سنجش ناپذيري و نسبيت معنا

جلسه سيزدهم

نقد سنجش ناپذيري

براي دو جلسه فوق از كتابهاي زير استفاده مي گردد:

 Thomas Kuhn, Alexander Bird

Kuhn: Philosopher of Scientific Revolution, Wes Sharrock and Ruppert Read

كارشناسي ارشد

دانشگاه صنعتي شريف

لطفا به 6 سوال از 11 سوال زير پاسخ دهيد

مهم نيست كه از چه ديدگاهي دفاع مي كنيد آنچه كه اهميت دارد شكل استدلالي نوشته ي شما و وضوح و روشني آن است

1) استدلال تبييني زير را در نظر بگيريد :

سر انسان هفت سوراخ دارد: دو سوراخ بيني دو چشم يك دهان و همين است كه در آسمان هم دو ستاره درخشان است دو كوكب سعد و دو كوكب نحس و تنها عطارد است كه حالش معلوم نيست از اين پديده ها و بسياري از پديده هاي ديگر مثل هفت فلز نتيجه مي شود كه شمار سيارات بالضروره هفت است

به نظر شما اين تبيين چه اشكالي دارد؟

2)به نظر شما آيا جمله" تبيين يك پدهده يعني تقليل دادن آن به پدهده هاي آشنا" جمله درستي است؟

3)محمول پروترن را در نظر بگيريد كه به گونه ي زير تعريف مي شود:

هر شي اي پروترن است اگر و تنها اگر يا الكترون باشد و يا آنكه پروتون باشد

حال جمله زير را در نظر بگيريد:

همه ي پروترن ها در معرض ميدان مغناطيسي منحرف مي شوند

آيا جمله فوق يك قانون علمي را بيان مي كند؟

4) جهان ممكني را در نظر بگيريد كه در آن همه اشيا  ي جهان ما محو مي شوند و تنها  يك متحرك درآن باقي مي ماند كه  با سرعت ثابت يكنواخت حركت مي كند در چنين جهاني قانون اول نيوتن صادق است يا آنكه قانوني به شكل همه اشيا با سرعت ثابت حركت مي كنند؟

5) فرض كنييد كه ديدگاه سامانه اي در مورد قوانين صادق باشد در اين صورت آيا مي توان حمايت قوانين از شرطي هاي خلاف واقع را توضيح داد؟

6) چرا الگوي استدلالي واحدي كه در آن هر جمله اي خود را توضيح دهد نمي تواند الگوي استدلالي قابل قبولي باشد؟

7)آيا خاصيت تقابلي توضيح عينيت آن را از بين مي برد؟

8) جهاني را تصور كنيد كه در آن سه شي الف و ب و ج هر دو ويزگي دال  و ميم  را دارا مي باشند و ديگر هيج  شي اي ديگري ويژگي هاي دال  و ميم را ندارد در اين صورت كداميك از موارد زيردرست است:

الف)جمله ي همه دال ها  ميم  هستند بيانگر يك قانون است

ب)اينكه ب ويژگي ميم را دارد به علت آنست كه الف و ج ويژگي ميم را دارند

9) آيا قوانين  در ديدگاه آرمسترانگ عميقا متفاوت  از انتظامها هستند؟

10) پاسخ نيگل به دو انتقاد ناوردايي معنا و سازگاري چيست؟

دانشگاه صنعتي شريف

دانشكده فلسفه علم

نيم سال اول سال تحصيلي 87-1387  

فلسفه علم 2 (كارشناسي ارشد)

امير احسان كرباسي زاده

شايد يكي از مهمترين اهداف فعاليت علمي توضيح و تبيين پديده هاي طبيعي است. دانشمندان به دنبال فهم ساز و كارهاي جهاني كه در آن زنگي مي كنيم هستند. اما اين كار گويي جز با كشف قوانين حاكم بر هستي ممكن نيست. در اين درس سه مساله مهم بررسي مي گردد: 1) تبيين علمي 2) قوانين علمي 3) وحدت و تقليل. پرسشهايي كه در اين درس با آنها مواجه مي شويم از قرار ذيل است:

 تبيين علمي چيست ‌؟ آيا مي توان يك مدل از تمام تبيين هاي موجود در علم ارايه نمود؟ رابطه تبيين با قوانين چيست ‌؟ آيا قوانين نقش تبيين گري دارند؟ اصلا قوانين چيستند و چه شان هستي شناسانه اي دارند؟ در صورتي كه قوانين بنيادي كشف شوند نيازي به علوم ديگر نداريم ‌؟ وحدت بخشي علوم چيست و رابطه ي آن با تقليل نظريات چگونه است؟

 جلسه اول و دوم:معرفي الگوي استنتاجي  قانوني تبيين

Studies in the Logic of Explanation, Karl Hempel, Paul Oppenheim

 جلسه سوم و چهارم و پنجم:مشكلات مدل استنتاجي قانوني

For Decades of Scientific Explanation, W. Salmon

Philosophy of Science, Alexander Bird, the Chapter on Explanati

جلسه ششم: مدل وحدت بخشي و مشكلات آن

Four Decades of Scientific Explanation, Chapter 4

Explanation as Unification, Philip Kitcher

 جلسه هفتم: مدل كاربرد و مشكلات آن

Pragmatics of Explanation, Van Fraassen

  جلسه هشتم: قوانين و تبيين

Arguments, Laws and Explanation, David- Hillel Ruben

 جلسه نهم: قوانين- ديدگاه هيومي و انتقادات آن

What is a Law of Nature, D. Armstrong Chapter 1, 2  

 جلسه دهم: ديدگاه كليات در باب قوانين

Ibid, Chapter 4 and 5

 جلسه يازدهم و دوازدهم: وحدت علم و تقليل گرايي

Issues in the logic of Reductive Explanations, Ernest Nagel

Unity of Science as a Working Hypothesis, Putnam and Oppenheim

 جلسه سيزدهم و چهاردهم: نقد تقليل گرايي و وحدت علم

How to Be a Good Empiricist-A Plea for Tolerance, Paul Feyerabend

The Disunity of Science as a Working Hypothesis, J. Fodor

آزمون دكترى مطالعات علم موسسه پژوهشى حكمت و فلسفه ايران

بدينوسيله به اطلاع عموم علاقمندان مى‌رساند كه آزمون دوره دكترى مطالعات علم (فلسفه و تاريخ علم) در تاريخ 21 تير ماه 1387 برگزار خواهد شد. آخرين مهلت تحويل مدارك (به شكل حضوري يا پستي) تا تاريخ دوشنبه 10 تير 1387 تمديد شده است. علاقمندان براى اطلاع از جزئيات آزمون و منابع آن و همچنين مدارك مورد نياز براي ثبت نام به آدرس اينترنتي   مراجعه فرمايند.

دبيرخانه برگزارى آزمون دوره دكترى مطالعات علم

موسسه پژوهشى حكمت و فلسفه ايران

تلفن: 66965630