دنيس رانکور (Denis Rancourt) در نخستين روز كلاس درس فيزيك سال چهارمش در دانشگاه اوتاوا (University of Ottawa) [در کانادا] به دانشجويانش اعلام كرد كه في الواقع در مورد نمره ي آن ها تصميم اش را گرفته است: همه A+ خواهند گرفت.

او بعداً توضيح داد وظيفه خود نمي داند مهارت آن ها  را براي كارفرمايان آينده شان رتبه بندي كند، يا به آن ها آموزش بدهد كه "ماشين هاي انتقال اطلاعات" بشوند تا هر وقت ازشان خواسته شود داده ها را قي كنند. رانكورد استدلال مي آورد كه با رها شدن دانشجويان از فشار آزمون آنها "دانشمند خواهند شد نه ماشين خود كار".

اما پروفسور رانكور با كنار گذاشتن شيوه نمره دهي سنتی باعث شد خودش نمره ردي بگيرد: در دسامبر امسال، درس دادن اين فيزيكدان باسابقه معلق شده، او را از آزمايشگاهش بيرون كرده اند، و به او گفته شده است كه بخش اداري دانشگاه نظر به اخراج او و ممانعت از حضورش در صحن دانشگاه دارد.

اخراج يك استاد رسمي به خودي خود اتفاق نادري است، اما دو هفته پيش دانشگاه اقدام افراطي تري هم انجام داد: وقتي پروفسور رانكور به دانشگاه آمد تاميزبان جلسه انجمن فيلم مستندش باشد كه مرتباً برگزار مي شد، پليس با دستبند او را به جرم ورود غير مجاز متهم و بيرون مي كند.

به دنبال تعلیق او که منجر به طرح پرسش هایی درباره آزادی آکادمیک شده  انجمن مدرسان دانشگاه های کانادا مستقلاً دست به تحقیق و تفحص پیرامون این موضوع زده است. دبیر اجرایی این انجمن می گوید "دانشگاه ها محیطی هستند که در آن نه فقط مجادلات شدید تحمل می شود بلکه از این نوع مجادلات استقبال هم می شود. باید خلاف بسیاری جدی ای از پروفسور رانکور سر زده باشد که چنین رفتاری در قبال وی را توجیه کند".

سخنگوی دانشگاه مشخصاً از توضیح دادن درباره واقعه ورود غیر مجاز و دلیل آوردن برای حکم انظباطی اجنتاب کرده است ولی گفته که این تصمیم "خیلی جدی" بوده و "به این سادگی ها" اتخاذ نشده است.

تعلیق پروفسور رانکور جدی ترین اقدام در طی یک رشته طولانی از شکایات و تنش های دانشگاه با اوست که به سال ۲۰۰٥ برمی گردد، زمانی که او پس از تحققیق درباره شیوه های نوین آموزش ارزیابی به وسیله حروف را کنار گذاشت. او همچنین طرح درس را بر اساس نظریات دانشجویان تغییر داد "بی آن که تأیید دانشگاه را داشته باشد" که از نظر او "قوز آکادمیک" نامیده می شود.

پروفسور رانکور که تألیفات متعددی دارد و عقاید سیاسی اش را رک و راست ابراز می کند دانشمندی است که از به هم آمیختن و به هم ریختن نظریه ها بر روی دستمال کاغذی در کنفرانس ها کیف می کند. شیوه غیرقراردادی تدریس او هم طرفداران پرشوری در بین دانشجویانش برای او فراهم کرده، هم خصومت بسیاری از همکاران هیئت علمی اش را بر انگیحته است؛ یک سوم این همکاران در پاییز ۲۰۰٧ علیه او شکایت کردند. در نامه ای که او فراهم آورده اعلام می کند شکایات اکثراً ریشه در مجموعه ای از برقنامه های انتقادی دارد که او در آن ها از شیوه های تدریس "پدر مابانه" این استادان صحبت کرده، انتقادی که امروز بدون کوچکترین خودداری ابراز می کند.

اما  او  در  عین حال  حمایت  فوق  العاده ای  از   سوی   کلود   لامونتین   (Claude Lamontagne) پروفسور روانشناسی که جوایزی هم برده دارد ، این استاد دربرقنامه ای نوشته لازم است اعضای هیئت علمی برای آزادی در نحوه تدریس و زمان تدریس بجنگند تا مبادا استقلال شان "از روح شان مثل عصاره پرتقال فشرده شده ای بیرون بزند".

پروفسور رانکور که خودش را یک "آنارشیست" معرفی می کند بر مبنای سخنرانی های علم و جامعه اش درس محبوبی را در دانشگاه اوتاوا مورد ضرورت فعال بودن طرح ریخته که سال بعد توسط دانشگاه لغو شد و یک انجمن فیلم متفاوت را شروع کرده که بر عدالت اجتماعی متمرکز است.

او نخستین بار زمانی در صدر اخبار ظاهر شد که دو قلوهای ده ساله ای به همراه مادرشان در درس او ثبت نام کردند و وقتی دانشگاه گفت که آنها نمی توانند در این کلاس باشند از شکایت حقوق بشری علیه دانشگاه بر مبنای تبعیض سنی حمایت کرد. تحقیقات او هم همین قدر متفاوت است: او گرم شدن کره زمین را یک افسانه خوانده است. او همچنین منتقد رک و راست "تجاوزات نظامی اسرائیل" است و از بیان این ایده ها با دانشجویان ابایی ندارد.

و در حالی که دانشگاه در مورد او ساکت مانده است، پروفسور رانکور آزادانه داستان خودش را منتشر می کند: مکاتبات با مسئولین دانشگاه و ویدئوی دستگیری اش روی اینترنت قرار داده شده اند. او می گوید "من چیزی برای پنهان کردن ندارم".

شان کلی (Sean Kelly) دانشجوی کارشناسی ارشد که پروفسور رانکور تا پیش از تعلیق اش استاد راهنمای او بوده، می گوید برخی دانشجویان از این که او اجازه می داده مباحث کلاس از موضوعات اصلی منحرف شده یا این که او برای تکالیف موعد تحویل معین نمی کرده شاکی بوده اند. آقای کلی اذعان دارد که برخی از دانشجویان صرفاً برای گرفتن یک A مجانی درس را می گرفتند، اما بسیاری دیگر انرژی بیشتری صرف این کلاس می کردند. این دانشجوی ۲٧ساله می گوید در مقایسه با سایر استادان که عملاً پرسش ها را پیش از امتحان به دانشجویان می دادند، پروفسور رانکور "واقعاً شما را به این که بیشتر خودتان فکر کنید سوق می دهد".

اکنون پروفسور رانکور ٥۱ ساله دانشجویان ارشدش را در کافه ها ملاقات می کند و به راهنمایی غیررسمی پایان نامه های آن ها ادامه می دهد. او هنوز حقوقی را که در انتظار تصمیم نهایی دانشگاه است دریافت می کند. احتمالاً ماه ها طول می کشد تا هیئت تحقیق و تفحصی که انجمن مدرسان دانشگاه های کانادا تعیین نموده گزارشش را ارائه دهد.

اما او درباره A+ ها راسخ است: او تأکید دارد که "نمره محیط آموزشی را مسموم می کند. ما دانشجویان را تربیت می کنیم که حرف شنو باشند و ذهن ما را بخوانند به جای آن که خود عامل فعال کننده فراگیری باشند".

 نویسنده: اریک اندرسون (Eric Anderson)

منبع: روزنامه Globe and Mail ٦ فوریه ۲۰۰٩ 

جلسه­ دفاع از پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد

دانشگاه صنعتی شریف، گروه فلسفه‌ی علم

برداشت استنتاجی از ارتباط، و نظریه ی اطلاعات

(Inferential Account of Communication, and Information Theory)

ارائه کننده: صدرا ساده

استاد راهنما: دکتر لاله قدک پور

اساتید ممتحن: دکتر امیر کرباسی‌زاده، دکتر حسین شیخ رضایی

مکان: دانشگاه صنعتی شریف، گروه فلسفه‌ی علم - زمان: سه­شنبه، 8 بهمن 1387، ساعت 2

خلاصه

رویکرد استنتاجی (inferential)، در برابر مدل کلاسیک رمزگذاری-رمزگشایی (coding-decoding)، ارتباط را چیزی بیش­تر از رمزگشایی پیام دریافتی می­بیند، و اهمیت استنتاج را برای کشفِ معنای مورد نظر در ارتباط مرکزی می­کند. گشایشِ این مسیرِ تحقیقی در کاربردشناسی زبان (pragmatics) را مرهون پل گرایس می­دانند. نظریه او برای این منظور اصل همکاری (cooperation principle) و قواعد مکالمه ­ای (conversational maxims) خود را پیش می­نهد.

نظریه ی ربط (relevance theory)، با پذیرشِ مرکزیتِ استنتاج، اصل شناختی ربط (cognitive principle of relevance) را جای­گزین مجموعه قوانین گرایسی می­کند. با این کار، توضیح ای جامع­تر، با سادگی (simplification) و وحدت (unification) بیش­تر، از پدیده ی ارتباط حاصل می ­آید.

نوشته حاضر، با وام گرفتن مفهوم اطلاع از نظریه ارتباطی اطلاعات (communicative theory of information)، می­کوشد تبیین ای بدیل برای کوشش نظری نظریه ی ربط ارائه دهد، و با بر شمردن نقاط ضعف و کمبود نظریه ی ربط، برای توسعه و تکمیلِ نظری آن گام ای پیش­تر در تبیین کُنش ارتباطی بردارد.

 ***

در ضمن: حضور همه دوستان و آشنایان...

نجوم و تاریخ آن

برای علاقمندان به نجوم و تاریخ آن کنفرانسی در زنجان برگزار می شود که مشخصات دقیق آن را در لینک زیر می توانید پیدا کنید:

http://www.iasbs.ac.ir/FullstoryE/NewsIDn=553

فلسفه علم 1

امير احسان كرباسي زاده

قسمت اول:

رابطه نظريات و شواهد چيست؟ آيا نظريات در مواجهه با موارد ناسازگار ابطال مي شوند؟‌ اگر موارد مويد يك نظريه را تاييد مي كنند ميتوان يك معيار منطقي براي تاييد و ابطال نظريات ارايه نمود؟‌ آيا تاييد يك نظريه به معناي بالا بردن احتمال آن نظريه نيست؟ معناي احتمال چيست و برداشت احتمالي از رابطه شواهد و نظريات برداشتي درست است؟‌ آيا درست است كه هيچ نظريه علمي را نه مي توان اثبات و نه مي توان ابطال كرد؟‌ تز تعين ناقص نظريات توسط شواهد چيست؟‌

 قسمت دوم:‌

آيا نظريات با هم قابل مقايسه هستند؟‌ آيا نا هم مقياسي نظريات دليلي بر غير قابل مقايسه بودن آنها ست؟‌ آيا فهم يك نظريه قديمي مانند ترجمه از يك زبان بيگانه است؟‌  در صورتي كه نظريات تغيير كنند واژگان نظري نيز كاملا تغيير مي كنند؟ مدلول واژگان نظري در تغييرات علمي ثابت مي ماند يا متغير است؟‌

جلسه اول

تاييد و پارادوكس همپل

1. Studies in Logic of Confirmation, Carl Hempel

جلسه دوم

معماي جديد استقرا

2. New Riddle of Induction, Nelson

تز دويم- كواين

3. The Duhem Thesis and the Quine Thesis, Donald Gilles

 جلسه چهارم

نقد تز دوئم- كواين

4. Demystifying Underdetermination, Larry Laudan

جلسه پنجم

 پاپر و تقويت نظريه ها 

       5. Corroboration, Karl Popper                                                                       جلسه ششم

 نقد پاپر

6. The Corroboration of Theories, Putnam

جلسه هفتم

نقد پاپر

7. Rational Prediction, Wesley Salmon

جلسه هشتم

 تبيين و پيش بيني

8. Explanation v. Prediction: Which Carries More Weight, Peter Achinstien

جلسه نهم

ديدگاه بيزگرايانه به تاييد

9. Rationality and Objectivity in Science or where Tom Kuhn Meets Tom Bayes, Wesley Salmon

جلسه دهم

بيز گرايي

10. Bayes or Bust, John Earman

جلسه يازدهم

نقد بيز گرايي

11. Bayesian Abduction, Peter Lipton

جلسه دوازدهم

سنجش ناپذيري و نسبيت معنا

جلسه سيزدهم

نقد سنجش ناپذيري

براي دو جلسه فوق از كتابهاي زير استفاده مي گردد:

 Thomas Kuhn, Alexander Bird

Kuhn: Philosopher of Scientific Revolution, Wes Sharrock and Ruppert Read